Leczenie kanałowe pozwala uratować wiele zębów, które jeszcze kilkanaście lat temu trzeba byłoby usunąć. W większości przypadków efekt utrzymuje się przez długie lata, jednak zdarza się, że ząb leczony kanałowo ponownie zaczyna sprawiać problemy. Pojawia się ból, obrzęk lub zmiany widoczne na zdjęciu RTG. Czy oznacza to konieczność usunięcia zęba? Niekoniecznie.
W wielu przypadkach rozwiązaniem jest powtórne leczenie kanałowe, nazywane również reendo. Dzięki nowoczesnym metodom leczenia często można uratować ząb i uniknąć ekstrakcji.
Na czym polega powtórne leczenie kanałowe?
Powtórne leczenie kanałowe to zabieg wykonywany w zębie, który był już wcześniej leczony endodontycznie. Lekarz usuwa stare wypełnienie z kanałów, dokładnie oczyszcza ich wnętrze, dezynfekuje je, a następnie ponownie szczelnie wypełnia.
Celem zabiegu jest usunięcie bakterii, które mogą być przyczyną stanu zapalnego oraz stworzenie warunków do prawidłowego gojenia tkanek wokół korzenia.
Skąd bierze się potrzeba ponownego leczenia?
Choć leczenie kanałowe jest bardzo skuteczne, nie zawsze udaje się przewidzieć wszystkie trudności związane z budową zęba. Kanały korzeniowe bywają bardzo wąskie, zakrzywione i trudne do odnalezienia.
Do najczęstszych przyczyn konieczności ponownego leczenia należą:
- niewykryty dodatkowy kanał,
- skomplikowana anatomia korzeni,
- niedokładne oczyszczenie kanałów podczas pierwszego leczenia,
- nieszczelne wypełnienie kanałów,
- próchnica rozwijająca się pod wypełnieniem lub koroną,
- pęknięcie zęba,
- nieszczelna odbudowa protetyczna,
- ponowne zakażenie bakteryjne.
Czasami problem pojawia się po kilku miesiącach, a czasami dopiero po wielu latach od zakończenia leczenia.
Jakie objawy mogą świadczyć o konieczności reendo?
Najczęściej pacjenci zgłaszają się do gabinetu z powodu bólu lub dyskomfortu podczas gryzienia. Nie zawsze jednak objawy są tak oczywiste.
Na powtórne leczenie kanałowe mogą wskazywać:
- ból zęba leczonego kanałowo,
- uczucie rozpierania w okolicy korzenia,
- tkliwość podczas nagryzania,
- obrzęk dziąsła lub policzka,
- nawracające ropnie,
- przetoka na dziąśle,
- zmiany zapalne widoczne na zdjęciu RTG lub tomografii CBCT.
Warto pamiętać, że czasami stan zapalny rozwija się bez żadnych dolegliwości. Dlatego tak ważne są regularne wizyty kontrolne oraz wykonywanie zaleconych zdjęć RTG.
Czy każdy ząb po leczeniu kanałowym można leczyć ponownie?
Nie zawsze, ale w wielu przypadkach jest to możliwe. Ostateczną decyzję podejmuje lekarz po dokładnym badaniu oraz analizie zdjęć RTG lub tomografii komputerowej.
Znaczenie ma między innymi:
- ilość zachowanych tkanek zęba,
- stan korzenia,
- obecność pęknięć,
- rozległość stanu zapalnego,
- możliwość późniejszej odbudowy zęba.
Jeżeli ząb ma szansę na dalsze funkcjonowanie, lekarze zazwyczaj starają się go uratować. Zachowanie własnego zęba jest zwykle najlepszym rozwiązaniem dla pacjenta.
Jak przebiega powtórne leczenie kanałowe?
Pierwszym etapem jest dokładna diagnostyka. W wielu przypadkach niezbędne jest wykonanie zdjęcia RTG lub tomografii CBCT, która pozwala bardzo dokładnie ocenić budowę korzeni i zlokalizować źródło problemu.
Podczas zabiegu lekarz:
- usuwa stare wypełnienie kanałów,
- odnajduje wszystkie kanały korzeniowe,
- oczyszcza je i dezynfekuje,
- usuwa bakterie oraz zakażone tkanki,
- ponownie szczelnie wypełnia kanały,
- przygotowuje ząb do odbudowy.
Obecnie powtórne leczenie kanałowe bardzo często wykonywane jest pod mikroskopem. Powiększenie umożliwia dokładniejsze odnalezienie kanałów oraz zwiększa skuteczność leczenia.
Czy powtórne leczenie kanałowe boli?
To jedno z najczęściej zadawanych pytań. Dobra wiadomość jest taka, że zabieg przeprowadzany jest w znieczuleniu miejscowym, dlatego sam proces leczenia jest zazwyczaj komfortowy.
Po zabiegu przez kilka dni może utrzymywać się niewielka tkliwość podczas gryzienia, jednak zwykle ustępuje ona samoistnie.
Co daje leczenie kanałowe pod mikroskopem?
Mikroskop stał się standardem nowoczesnej endodoncji. Dzięki dużemu powiększeniu lekarz może dostrzec szczegóły niewidoczne gołym okiem.
Pozwala to między innymi:
- odnaleźć dodatkowe kanały,
- usunąć stare materiały z większą dokładnością,
- zlokalizować pęknięcia,
- usunąć złamane narzędzia z kanałów,
- zwiększyć skuteczność leczenia.
Właśnie dlatego leczenie pod mikroskopem jest szczególnie ważne w przypadku skomplikowanych zabiegów reendo.
Czy warto ratować ząb zamiast go usuwać?
W większości sytuacji tak. Naturalny ząb najlepiej przenosi siły żucia i pomaga utrzymać prawidłową funkcję całego zgryzu. Usunięcie zęba często wiąże się później z koniecznością wykonania implantu, mostu lub innego uzupełnienia protetycznego.
Jeżeli istnieje możliwość skutecznego przeprowadzenia powtórnego leczenia kanałowego, zwykle warto rozważyć takie rozwiązanie.
Podsumowanie
Powtórne leczenie kanałowe jest często ostatnią szansą na uratowanie własnego zęba. Ból, obrzęk czy zmiany widoczne na zdjęciu RTG nie zawsze oznaczają konieczność usunięcia zęba. Dzięki nowoczesnej diagnostyce, tomografii CBCT oraz leczeniu pod mikroskopem wiele zębów można skutecznie wyleczyć i zachować na długie lata.
Jeżeli zauważasz niepokojące objawy w zębie leczonym kanałowo lub podczas kontroli wykryto stan zapalny przy korzeniu, warto jak najszybciej skonsultować się ze stomatologiem. Im wcześniej zostanie wdrożone leczenie, tym większa szansa na uratowanie zęba.
Lekarze zajmujący się tą dziedziną